Dersim tarihinin en tartışmalı başlıklarından biri, yeni ortaya çıkarılan bir arşiv belgesiyle yeniden gündemde.
Dışişleri Bakanlığı Türk Diplomatik Arşivi’nde bulunan 20 Ağustos 1938 tarihli belge, Almanya’nın Kiel kentindeki Hagenuk firmasıyla bir “gaz doldurma tesisatı” için temas kurulmasının istendiğini gösteriyor.
Bu belge, 7 Ağustos 1937 tarihli ve Almanya’dan yaklaşık 20 ton Chloracetophenon, İperit ve benzeri gazlarla bunların bombalara doldurulmasını sağlayacak “komple otomatik doldurma tesisatı” alınmasını öngören kararla birlikte değerlendiriliyor.
Peki bu belgeler ne söylüyor?
Gazların satın alınması ile Dersim katliamı arasındaki bağlantı konusunda elimizde hangi kanıtlar var?
Yeni belge Dersim’de gaz kullanıldığını doğrudan kanıtlıyor mu?
Hagenuk kimdi?
Gaz doldurma tesisatı gerçekten satın alındı mı ve Türkiye’ye getirildi mi?
1938 tarihli belgede atıf yapılan 19 Nisan 1938 tarihli yazı nerede?
Arşivlerde bu dosyanın devamı var mı?
Tüm bu soruları, söz konusu belgeyi Mahsuni Gül’le birlikte kamuoyuna sunan araştırmacı-yazar Nesimi Aday ile konuşuyoruz.
